การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ในประเทศไทย: เกณฑ์ ขั้นตอน และแบบ ภ.พ.01

1. ใครเป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่ม (มาตรา 82)

ตามหมวดภาษีมูลค่าเพิ่มแห่งประมวลรัษฎากร ผู้มีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มมีอยู่สองประเภท (มาตรา 82):

• ผู้ประกอบการ: ผู้ขายสินค้าหรือให้บริการในประเทศไทย
• ผู้นำเข้า: ผู้นำเข้าสินค้า

ผู้ประกอบการที่อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีทุกราย ต้องดำเนินการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตามกฎหมาย และปฏิบัติหน้าที่ออกใบกำกับภาษีและยื่นแบบแสดงรายการภายหลังการจดทะเบียน

2. เกณฑ์บังคับจดทะเบียนและกำหนดเวลา (มาตรา 85/1)

ผู้ประกอบการที่ประกอบกิจการอยู่แล้ว หากมูลค่าของฐานภาษี (tax base) เกินเกณฑ์ของกิจการขนาดย่อมที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกาซึ่งออกตามมาตรา 81/1 ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วัน นับแต่วันที่เกินเกณฑ์ดังกล่าว (มาตรา 85/1)

จำนวนเกณฑ์ที่แน่นอนกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ทั้งนี้ ทางสำนักงานฯ ยืนยันว่าเกณฑ์บังคับจดทะเบียนที่ใช้อยู่ในปัจจุบันคือ รายรับต่อปี 1.8 ล้านบาท เมื่อถึงหรือเกินจำนวนนี้ ก็จะก่อให้เกิดหน้าที่ต้องจดทะเบียน

3. วิธียื่นคำขอ: แบบ ภ.พ.01 และสถานที่ยื่น (มาตรา 85)

ผู้ที่ยังไม่เริ่มประกอบกิจการ มีสิทธิยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มก่อนวันเริ่มประกอบกิจการได้ (มาตรา 85) การยื่นคำขอต้องใช้แบบที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด กล่าวคือ แบบคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ภ.พ.01 (PP01) และยื่น ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาที่สถานประกอบการตั้งอยู่ กรณีมีสถานประกอบการหลายแห่ง ให้ยื่น ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาที่สำนักงานใหญ่ (head office) ตั้งอยู่

ผู้ประกอบการจะเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนอย่างเป็นทางการนับแต่วันที่ระบุไว้ในใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (มาตรา 85)

4. การจดทะเบียนโดยสมัครใจ (มาตรา 81/3)

แม้ยังไม่ถึงเกณฑ์บังคับ ผู้ประกอบการที่ประกอบกิจการซึ่งได้รับยกเว้นภาษีหรือเป็นกิจการขนาดย่อม ก็ยังมีสิทธิแจ้งต่ออธิบดีกรมสรรพากรตามแบบที่อธิบดีกำหนด เพื่อขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามหมวดนี้ โดยคำนวณภาษีตามมาตรา 82/3 (มาตรา 81/3) เมื่อจดทะเบียนโดยสมัครใจแล้ว จะเลิกเสียภาษีมูลค่าเพิ่มเองไม่ได้ เว้นแต่จะยื่นขอถอนทะเบียนตามกฎหมายและได้รับอนุมัติจากอธิบดี

5. หน้าที่ภายหลังการจดทะเบียน: การออกใบกำกับภาษี (มาตรา 86)

เมื่อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนแล้ว การขายสินค้าหรือให้บริการทุกครั้งต้องจัดทำใบกำกับภาษี (tax invoice) พร้อมสำเนา และต้องจัดทำในทันทีที่ความรับผิดในการเสียภาษีเกิดขึ้น (มาตรา 77/1) แล้วส่งมอบแก่ผู้ซื้อ ส่วนสำเนาใบกำกับภาษีต้องเก็บรักษาไว้ตามมาตรา 87/3 (มาตรา 86) นอกจากนี้ ยังต้องยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีมูลค่าเพิ่มตามที่กำหนด (ขั้นตอนการยื่นและชำระที่แน่นอนให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ทางการ ซึ่งทางสำนักงานฯ สามารถช่วยตรวจสอบยืนยันได้)

FAQ

ธุรกิจในไทยต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มเมื่อใด

ผู้ที่ประกอบกิจการอยู่แล้วและมีรายรับเกินเกณฑ์ที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกาซึ่งออกตามมาตรา 81/1 ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่เกินเกณฑ์ (มาตรา 85/1) ทั้งนี้ ทางสำนักงานฯ ยืนยันว่าเกณฑ์บังคับที่ใช้อยู่ในปัจจุบันคือรายรับต่อปี 1.8 ล้านบาท ส่วนผู้ที่ยังไม่เริ่มประกอบกิจการ ก็สามารถจดทะเบียนล่วงหน้าก่อนวันเริ่มกิจการได้ (มาตรา 85)

ในประเทศไทยใครมีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่ม และอัตราภาษีเท่าไร

ผู้มีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มคือผู้ประกอบการ (ผู้ขายสินค้าหรือให้บริการ) และผู้นำเข้า (มาตรา 82) โดยอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มมาตรฐานอยู่ที่ร้อยละ 7

หากยังไม่ถึงเกณฑ์ จะจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มโดยสมัครใจได้หรือไม่

ได้ ผู้ประกอบการที่ประกอบกิจการซึ่งได้รับยกเว้นภาษีหรือเป็นกิจการขนาดย่อม มีสิทธิแจ้งต่ออธิบดีกรมสรรพากรตามแบบที่อธิบดีกำหนด เพื่อขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และคำนวณภาษีตามมาตรา 82/3 (มาตรา 81/3) เมื่อจดทะเบียนแล้วจะหยุดเสียภาษีเองไม่ได้ เว้นแต่จะยื่นขอถอนทะเบียนตามกฎหมายและได้รับอนุมัติจากอธิบดี

การจดทะเบียน VAT ต้องยื่นแบบอะไร และมีหน้าที่อะไรบ้างหลังจดทะเบียน

ต้องใช้แบบคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ภ.พ.01 (PP01) ยื่น ณ สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาที่สถานประกอบการตั้งอยู่ (มาตรา 85) เมื่อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนแล้ว การขายหรือให้บริการทุกครั้งต้องออกใบกำกับภาษีและส่งมอบแก่ผู้ซื้อ ส่วนสำเนาต้องเก็บรักษาไว้ตามมาตรา 87/3 (มาตรา 86) และต้องยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีมูลค่าเพิ่มตามที่กำหนด