ประกันสังคม (SSO) ในไทย: หน้าที่ขึ้นทะเบียนและนำส่งเงินสมทบของนายจ้าง

สรุปสั้น ๆ
ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม ลูกจ้างที่รับค่าจ้างซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีและไม่เกิน 60 ปีถือเป็น “ผู้ประกันตน” (มาตรา 33) นายจ้างต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมภายใน 30 วันนับแต่วันที่ลูกจ้างเป็นผู้ประกันตน (มาตรา 34) ปัจจุบันนายจ้างและลูกจ้างนำส่งเงินสมทบฝ่ายละ 5% (ตามอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง มาตรา 46) พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับแก่กิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป (มาตรา 103)

1. ใครได้รับความคุ้มครอง (มาตรา 33)

ลูกจ้างที่รับค่าจ้างซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีและไม่เกิน 60 ปี ถือเป็นผู้ประกันตน

2. หน้าที่ขึ้นทะเบียนของนายจ้าง (มาตรา 34, มาตรา 36)

ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ลูกจ้างเป็นผู้ประกันตน นายจ้างต้องยื่นแบบรายการขึ้นทะเบียนนายจ้างและแบบรายการขึ้นทะเบียนผู้ประกันตน เมื่อขึ้นทะเบียนแล้ว สำนักงานประกันสังคมจะออกหนังสือสำคัญแสดงการขึ้นทะเบียนและบัตรประกันสังคมให้

3. การนำส่งเงินสมทบ (มาตรา 46, มาตรา 47)

  • อัตราเงินสมทบ: ปัจจุบันนายจ้างและลูกจ้างนำส่งฝ่ายละ 5% (ตามอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง มาตรา 46) โดยค่าจ้างขั้นสูงที่ใช้เป็นฐานในการคำนวณเงินสมทบเป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
  • การหักและนำส่งแทน: นายจ้างหักเงินสมทบส่วนของลูกจ้างจากค่าจ้างทุกครั้งที่มีการจ่ายค่าจ้าง และนำส่งแทน (มาตรา 47)

4. การนำส่งล่าช้าและบทลงโทษ

  • นำส่งล่าช้าหรือนำส่งไม่ครบจำนวน: ต้องจ่ายเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 2 ต่อเดือนของเงินสมทบที่ค้าง (มาตรา 49)
  • สำนักงานประกันสังคมมีอำนาจยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สินของนายจ้างที่ค้างชำระ (มาตรา 50) และมีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินของนายจ้าง (มาตรา 51)
  • นายจ้างที่โดยเจตนาไม่ยื่นขึ้นทะเบียนภายในกำหนด: ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับ (มาตรา 96)

5. สิทธิประโยชน์ที่ลูกจ้างได้รับ (มาตรา 54)

ประโยชน์ทดแทนกรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วย (ที่มิใช่เนื่องจากการทำงาน) คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน เป็นต้น บำนาญชราภาพต้องจ่ายเงินสมทบสะสมครบ 180 เดือน (มาตรา 76) ส่วนประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงานต้องจ่ายเงินสมทบครบ 6 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนการว่างงาน (มาตรา 78)

⚠️ เกี่ยวกับอัตราที่แน่นอน

ปัจจุบันนายจ้างและลูกจ้างนำส่งฝ่ายละ 5% (ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง) และค่าจ้างขั้นสูงที่ใช้เป็นฐานคำนวณกำหนดในกฎกระทรวงซึ่งอาจปรับเปลี่ยนเป็นครั้งคราว ตัวมาตรา 46 เองไม่ได้ระบุอัตราร้อยละที่แน่นอน โปรดยึดตามประกาศล่าสุดของสำนักงานประกันสังคม (SSO) เป็นสำคัญ

FAQ

อัตราเงินสมทบประกันสังคมของไทยเท่าไร?

พระราชบัญญัติประกันสังคม <span class="g-cite">มาตรา 46</span> กำหนดให้แต่ละฝ่ายร่วมกันนำส่งเงินสมทบ ปัจจุบันตามกฎกระทรวง<b>นายจ้างและลูกจ้างนำส่งฝ่ายละ 5%</b> โดยค่าจ้างขั้นสูงที่ใช้เป็นฐานคำนวณกำหนดในกฎกระทรวงและอาจปรับเปลี่ยนได้ โปรดยึดตามประกาศล่าสุดของสำนักงานประกันสังคมเป็นสำคัญ

จ้างลูกจ้างกี่คนจึงต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคม?

ตาม<span class="g-cite">มาตรา 103</span> ใช้บังคับแก่กิจการที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป (ในช่วงแรกที่กฎหมายมีผลใช้บังคับคือ 20 คน และเมื่อพ้น 3 ปีจึงลดเหลือ 10 คน)

ถ้านำส่งเงินสมทบไม่ตรงเวลาจะมีผลอย่างไร?

ต้องจ่ายเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 2 ต่อเดือนของเงินสมทบที่ค้าง (<span class="g-cite">มาตรา 49</span>) สำนักงานประกันสังคมมีอำนาจยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สินของนายจ้าง (<span class="g-cite">มาตรา 50</span>) และมีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินนั้น (<span class="g-cite">มาตรา 51</span>)

ต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมเมื่อใด?

ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ลูกจ้างเป็นผู้ประกันตน (<span class="g-cite">มาตรา 34</span>)