เลิกจ้างในไทยต้องจ่ายค่าชดเชยเท่าไร? (พร้อมตารางอัตราตามอายุงาน)
1. อัตราค่าชดเชย (มาตรา 118)
ค่าชดเชยต้องไม่น้อยกว่าจำนวนวันของ “ค่าจ้างอัตราสุดท้าย” ต่อไปนี้ ตามระยะเวลาที่ลูกจ้างทำงานติดต่อกัน:
- ทำงานครบ 120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี → ≥ 30 วัน
- ทำงานครบ 1 ปี แต่ไม่ครบ 3 ปี → ≥ 90 วัน
- ทำงานครบ 3 ปี แต่ไม่ครบ 6 ปี → ≥ 180 วัน
- ทำงานครบ 6 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี → ≥ 240 วัน
- ทำงานครบ 10 ปี แต่ไม่ครบ 20 ปี → ≥ 300 วัน
- ทำงานครบ 20 ปี ขึ้นไป → ≥ 400 วัน
(สำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย ให้คิดจากค่าจ้างของการทำงานตามจำนวนวันดังกล่าว)
2. อะไรบ้างที่ถือเป็น “การเลิกจ้าง”?
ตามมาตรา 118 วรรคสอง “การเลิกจ้าง” หมายถึง การที่นายจ้างไม่ให้ลูกจ้างทำงานต่อไปและไม่จ่ายค่าจ้าง ไม่ว่าจะเป็นเพราะเหตุสิ้นสุดสัญญาจ้างหรือเหตุอื่นใด รวมถึงกรณีที่ลูกจ้างไม่ได้ทำงานและไม่ได้รับค่าจ้างเพราะนายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ ทั้งนี้ การเกษียณอายุถือเป็นการเลิกจ้าง (มาตรา 118/1) และต้องจ่ายค่าชดเชยเช่นเดียวกัน
3. กรณีที่นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย (มาตรา 119)
- ทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง
- จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
- ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง
- ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ หรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม โดยนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว (กรณีร้ายแรงไม่จำเป็นต้องตักเตือน หนังสือเตือนมีผลบังคับไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่กระทำผิด)
- ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา 3 วันทำงานติดต่อกัน ไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม โดยไม่มีเหตุอันสมควร
- ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก
⚠️ นายจ้างต้องระบุเหตุผลในการเลิกจ้างไว้ในขณะเลิกจ้างหรือในหนังสือบอกเลิกจ้าง มิฉะนั้นจะยกเหตุนั้นขึ้นอ้างเพื่อไม่จ่ายค่าชดเชยในภายหลังไม่ได้
4. ข้อยกเว้นสำหรับสัญญาจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาแน่นอน
สัญญาจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาแน่นอนซึ่งเข้าเงื่อนไขเฉพาะ (เช่น งานโครงการเฉพาะที่มิใช่งานปกติของธุรกิจ งานครั้งคราวหรือตามฤดูกาล ต้องมีกำหนดเริ่มต้นและสิ้นสุดชัดเจน ไม่เกิน 2 ปี และทำสัญญาเป็นหนังสือไว้ตั้งแต่เริ่มจ้าง) หากเลิกจ้างตามกำหนดระยะเวลานั้น จะไม่อยู่ในบังคับที่ต้องจ่ายค่าชดเชยข้างต้น (มาตรา 118)
หากเลิกจ้างโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าตามกฎหมาย นอกจากค่าชดเชยแล้ว อาจต้องจ่าย “ค่าชดเชยพิเศษแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า” เพิ่มเติม โดยคำนวณต่างหากตามมาตรา 17/1, 120
FAQ
เลิกจ้างในช่วงทดลองงานต้องจ่ายค่าชดเชยหรือไม่?
ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันไม่ครบ 120 วัน ไม่อยู่ในบังคับต้องจ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 118 ต้องจ่ายเมื่อทำงานครบ 120 วันขึ้นไปเท่านั้น
ลูกจ้างลาออกเองมีสิทธิได้รับค่าชดเชยหรือไม่?
ค่าชดเชยใช้กับกรณี “นายจ้างเลิกจ้าง” (มาตรา 118) หากลูกจ้างลาออกเอง โดยทั่วไปจะไม่อยู่ในบังคับ
ค่าชดเชยคำนวณจากฐานใด?
คำนวณจาก “ค่าจ้างอัตราสุดท้าย” (final wage rate) ของลูกจ้าง คูณด้วยจำนวนวันตามอายุงานที่กำหนด (มาตรา 118)
กรณีใดบ้างที่ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย?
กรณีความผิดร้ายแรงที่ระบุไว้ในมาตรา 119 เช่น ทุจริตต่อหน้าที่/กระทำความผิดอาญาโดยเจตนา จงใจทำให้เสียหาย ประมาทเลินเล่อจนเสียหายอย่างร้ายแรง ฝ่าฝืนแม้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว ละทิ้งหน้าที่ 3 วันติดต่อกัน หรือถูกจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด เป็นต้น