วันหยุดและวันลาของลูกจ้างตามกฎหมายไทย: ลาพักร้อน ลาป่วย ลากิจ ลาคลอด มีกี่วัน (พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน)

ภาพรวมวันหยุดและวันลา

วันหยุดประจำสัปดาห์และวันหยุดตามประเพณี

นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างมีวันหยุดประจำสัปดาห์ไม่น้อยกว่าสัปดาห์ละ 1 วัน โดยวันหยุดประจำสัปดาห์ต้องมีระยะห่างกันไม่เกิน 6 วัน ทั้งสองฝ่ายอาจตกลงกันล่วงหน้ากำหนดให้วันหยุดประจำสัปดาห์เป็นวันใดก็ได้ สำหรับงานโรงแรม งานขนส่ง งานในป่า งานในที่ทุรกันดาร หรืองานลักษณะเฉพาะบางประเภท นายจ้างและลูกจ้างอาจตกลงกันล่วงหน้าให้สะสมวันหยุดประจำสัปดาห์และเลื่อนไปหยุดภายหลังได้ แต่ต้องอยู่ภายในระยะเวลา 4 สัปดาห์ติดต่อกันมาตรา 28

ในด้านค่าจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานสำหรับวันหยุดต่อไปนี้ ได้แก่ วันหยุดประจำสัปดาห์ (ยกเว้นลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างรายวัน รายชั่วโมง หรือตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย) วันหยุดตามประเพณี และวันหยุดพักผ่อนประจำปีมาตรา 56 กล่าวคือ ลูกจ้างรายเดือนที่หยุดในวันหยุดประจำสัปดาห์และวันหยุดตามประเพณีจะถูกหักค่าจ้างไม่ได้ ส่วนจำนวนวันหยุดตามประเพณีในแต่ละปีและการประกาศกำหนดวันหยุดนั้น เป็นไปตามบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน โดยให้ยึดตามประกาศของทางราชการเป็นหลัก (สำนักงานของเรายินดีช่วยตรวจสอบยืนยัน)

ลาพักร้อน: ทำงานครบ 1 ปี ได้ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน

ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ปีหนึ่งไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดยนายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดดังกล่าวให้ล่วงหน้า หรือกำหนดตามที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกัน ทั้งนี้ ในปีต่อ ๆ มานายจ้างอาจกำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้มากกว่า 6 วันทำงานก็ได้มาตรา 30

• ทำงานยังไม่ครบ 1 ปี: นายจ้างอาจกำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้โดยคำนวณตามส่วนของระยะเวลาทำงานได้มาตรา 30
• การสะสมและเลื่อนวันหยุด: นายจ้างและลูกจ้างอาจตกลงกันล่วงหน้าให้สะสมและเลื่อนวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ยังไม่ได้หยุดในปีนั้น ไปรวมใช้กับปีต่อ ๆ ไปได้มาตรา 30
• ได้รับค่าจ้าง: วันหยุดพักผ่อนประจำปีเป็นวันหยุดที่นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างให้มาตรา 56
• การคิดเงินเมื่อพ้นสภาพการจ้าง: หากถูกเลิกจ้างโดยมิใช่กรณีตามมาตรา 119 นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีในปีที่เลิกจ้างตามส่วนที่ลูกจ้างพึงมีสิทธิได้รับ ส่วนวันหยุดพักผ่อนประจำปีสะสมที่ยังไม่ได้ใช้ ไม่ว่าลูกจ้างลาออกเองหรือถูกเลิกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างให้ทั้งสิ้นมาตรา 67

ลาป่วย: ลาได้เท่าที่ป่วยจริง รับค่าจ้างไม่เกิน 30 วัน

ลูกจ้างมีสิทธิลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง โดยกฎหมายไม่ได้กำหนดเพดานจำนวนวันลาป่วยไว้ หากลาป่วยตั้งแต่3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างอาจให้ลูกจ้างแสดงใบรับรองของแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งหรือของสถานพยาบาลของทางราชการ ในกรณีที่ลูกจ้างไม่อาจแสดงใบรับรองได้ ให้ชี้แจงให้นายจ้างทราบมาตรา 32

ในด้านค่าจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในวันลาป่วยเท่ากับอัตราค่าจ้างในวันทำงาน แต่ปีหนึ่งรวมกันต้องไม่เกิน 30 วันทำงานมาตรา 57 ข้อควรทราบ: วันที่ลูกจ้างทำงานไม่ได้เนื่องจากประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยจากการทำงาน รวมทั้งวันลาเพื่อคลอดบุตร ไม่ถือเป็นวันลาป่วยมาตรา 32 จึงไม่กระทบสิทธิรับค่าจ้างวันลาป่วย 30 วันดังกล่าว

ลากิจธุระอันจำเป็นและลาเพื่อทำหมัน

ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นได้ปีละไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานมาตรา 34 โดยนายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในวันลากิจเท่ากับค่าจ้างในวันทำงาน แต่ส่วนที่ได้รับค่าจ้างปีหนึ่งต้องไม่เกิน 3 วันทำงานมาตรา 57/1

นอกจากนี้ ลูกจ้างยังมีสิทธิลาเนื่องจากการทำหมันได้ตามระยะเวลาที่แพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งกำหนดและออกใบรับรองมาตรา 33 โดยระหว่างลาเพื่อทำหมันนายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างให้เช่นกันมาตรา 57

ลาคลอด 120 วัน ลาช่วยเหลือคู่สมรสซึ่งคลอดบุตร และการคุ้มครองลูกจ้างมีครรภ์

• จำนวนวันลาคลอด: ลูกจ้างหญิงมีครรภ์มีสิทธิลาเพื่อคลอดบุตรครรภ์หนึ่งไม่เกิน 120 วัน หรือตามจำนวนวันที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา โดยวันลาเพื่อคลอดบุตรรวมถึงวันลาเพื่อตรวจครรภ์ก่อนคลอดด้วย และให้นับรวมวันหยุดที่มีในระหว่างวันลานั้นด้วยมาตรา 41
• ลาต่อเนื่องเพื่อเลี้ยงดูบุตร: ลูกจ้างหญิงซึ่งใช้สิทธิลาเพื่อคลอดบุตรแล้ว มีสิทธิลาต่อเนื่องเพื่อเลี้ยงดูบุตรได้อีกไม่เกิน 15 วัน ในกรณีที่บุตรมีภาวะเจ็บป่วยที่เสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อน มีความผิดปกติ หรือมีภาวะความพิการ โดยให้แสดงใบรับรองแพทย์แผนปัจจุบันประกอบการลาด้วยมาตรา 41
• ค่าจ้างระหว่างลาคลอด: นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในวันลาเพื่อคลอดบุตรเท่ากับค่าจ้างในวันทำงาน แต่ไม่เกิน 60 วันหรือตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกามาตรา 59 ส่วนที่เกินจากช่วงที่นายจ้างจ่ายอาจเกี่ยวข้องกับสิทธิประโยชน์จากกองทุนประกันสังคม โดยจำนวนเงินให้ยึดตามประกาศของทางราชการเป็นหลัก (สำนักงานของเรายินดีช่วยตรวจสอบยืนยัน)
• ลาช่วยเหลือคู่สมรสซึ่งคลอดบุตร: ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อช่วยเหลือคู่สมรสซึ่งคลอดบุตร ครรภ์หนึ่งได้ไม่เกิน 15 วัน โดยต้องใช้สิทธิภายใน 90 วันนับแต่วันที่คลอดบุตรมาตรา 41/1
• ขอเปลี่ยนงานระหว่างตั้งครรภ์: ลูกจ้างหญิงมีครรภ์ที่มีใบรับรองของแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งมาแสดงว่าไม่อาจทำงานในหน้าที่เดิมต่อไปได้ มีสิทธิขอให้นายจ้างเปลี่ยนงานเป็นการชั่วคราวก่อนหรือหลังคลอด และนายจ้างต้องพิจารณาเปลี่ยนงานที่เหมาะสมให้มาตรา 42
• ห้ามเลิกจ้างเพราะเหตุมีครรภ์: ห้ามมิให้นายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างซึ่งเป็นหญิงเพราะเหตุมีครรภ์มาตรา 43

ทำงานในวันหยุดและทำงานล่วงเวลาในวันหยุด: คิดค่าจ้างอย่างไร

หากนายจ้างให้ลูกจ้างทำงานในวันหยุดประจำสัปดาห์ วันหยุดตามประเพณี หรือวันหยุดพักผ่อนประจำปี นายจ้างต้องจ่ายค่าทำงานในวันหยุด ดังนี้ ลูกจ้างที่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด (เช่น ลูกจ้างรายเดือน) ให้ได้รับเพิ่มขึ้นจากค่าจ้างอีกไม่น้อยกว่า 1 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงในวันทำงาน (ลูกจ้างตามผลงานคิดตามหน่วยผลงาน) ส่วนลูกจ้างที่ไม่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด ให้ได้รับไม่น้อยกว่า 2 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงในวันทำงานมาตรา 62

หากเป็นการทำงานล่วงเวลาในวันหยุด (เกินเวลาทำงานปกติ) นายจ้างต้องจ่ายค่าล่วงเวลาในวันหยุดในอัตราไม่น้อยกว่า 3 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงหรือต่อหน่วยผลงานในวันทำงานมาตรา 63 และหากนายจ้างมิได้จัดวันหยุดให้ลูกจ้างครบตามที่กฎหมายกำหนด ให้ถือเสมือนว่านายจ้างให้ลูกจ้างทำงานในวันหยุด โดยต้องจ่ายค่าทำงานในวันหยุดและค่าล่วงเวลาในวันหยุดตามอัตราข้างต้นมาตรา 64

นายจ้างต้องทำอย่างไรจึงจะถูกกฎหมาย? ให้ SLF ช่วยดูแลได้

สำหรับนายจ้าง การปฏิบัติตามกฎหมายเรื่องวันหยุดวันลาไม่ใช่แค่ “ให้ลา” เท่านั้น แต่ยังรวมถึง: การกำหนดและประกาศวันหยุดประจำสัปดาห์กับวันหยุดตามประเพณีมาตรา 28มาตรา 56 การจัดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้ลูกจ้างที่ทำงานครบ 1 ปี พร้อมจัดการเรื่องการสะสมวันหยุดและการจ่ายเงินตามส่วนเมื่อพ้นสภาพการจ้างมาตรา 30มาตรา 67 การติดตามเพดานวันลาป่วยและวันลากิจที่ได้รับค่าจ้างมาตรา 57มาตรา 57/1 ตลอดจนการคำนวณค่าจ้างระหว่างลาคลอดและค่าล่วงเวลาในวันหยุดให้ถูกต้องมาตรา 59มาตรา 62มาตรา 63

บริการรับทำเงินเดือน (Payroll Outsourcing) ในประเทศไทยของ SLF Accounting ช่วยท่านจัดทำทะเบียนวันหยุดวันลา คำนวณจำนวนวันลาที่ได้รับค่าจ้างแต่ละประเภทและค่าล่วงเวลาเป็นรายเดือน พร้อมยื่นประกันสังคมและภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้ครบถ้วนในคราวเดียว เพื่อให้กติกาเรื่องวันหยุดวันลาถูกนำไปใช้จริงในสลิปเงินเดือนทุกใบ หากต้องการประเมินว่าคู่มือพนักงานและการจัดวันหยุดของบริษัทท่านสอดคล้องกับพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานหรือไม่ ยินดีให้ติดต่อเราได้ทุกเมื่อ

FAQ

ลาพักร้อนตามกฎหมายไทยขั้นต่ำกี่วัน?

ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปีมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีไม่น้อยกว่าปีละ 6 วันทำงาน หากทำงานยังไม่ครบ 1 ปีอาจได้รับตามส่วน (มาตรา 30) และระหว่างวันหยุดพักผ่อนประจำปียังได้รับค่าจ้างตามปกติ (มาตรา 56) ทั้งสองฝ่ายอาจตกลงสะสมวันหยุดที่ยังไม่ได้ใช้ไปใช้ในปีต่อ ๆ ไปได้ และเมื่อพ้นสภาพการจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีของปีนั้นตามส่วน รวมถึงวันหยุดสะสมที่ยังไม่ได้ใช้ (มาตรา 67)

ลาป่วยในประเทศไทยได้ค่าจ้างไหม? รับค่าจ้างสูงสุดกี่วัน?

ลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง กฎหมายไม่กำหนดเพดานจำนวนวันลาป่วยไว้ (มาตรา 32) นายจ้างจ่ายค่าจ้างวันลาป่วยเท่ากับอัตราค่าจ้างในวันทำงาน แต่ปีหนึ่งไม่เกิน 30 วันทำงาน (มาตรา 57) หากลาป่วยติดต่อกันตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างอาจขอใบรับรองแพทย์หรือใบรับรองจากสถานพยาบาลของทางราชการ ทั้งนี้ วันที่บาดเจ็บหรือเจ็บป่วยจากการทำงานและวันลาคลอดไม่นับเป็นวันลาป่วย (มาตรา 32)

ลาคลอดในประเทศไทยได้กี่วัน? ใครเป็นผู้จ่ายค่าจ้าง?

ตามตัวบทกฎหมายฉบับปัจจุบัน ลาเพื่อคลอดบุตรครรภ์หนึ่งได้ไม่เกิน 120 วันหรือตามจำนวนวันที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา โดยรวมวันลาเพื่อตรวจครรภ์ก่อนคลอดด้วย (มาตรา 41) นายจ้างจ่ายค่าจ้างเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานแต่ไม่เกิน 60 วันหรือตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา (มาตรา 59) ส่วนที่เหลืออาจเกี่ยวข้องกับสิทธิประโยชน์จากกองทุนประกันสังคม โดยจำนวนเงินให้ยึดตามประกาศของทางราชการ นอกจากนี้ ลูกจ้างที่คู่สมรสคลอดบุตรยังมีสิทธิลาได้ครรภ์หนึ่งไม่เกิน 15 วัน ภายใน 90 วันนับแต่วันที่คลอดบุตร (มาตรา 41/1)

ทำงานในวันหยุดตามประเพณีหรือวันหยุดประจำสัปดาห์ คิดค่าแรงอย่างไร?

ลูกจ้างที่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด (เช่น ลูกจ้างรายเดือน) เมื่อทำงานในวันหยุด ต้องได้รับเพิ่มจากค่าจ้างอีกไม่น้อยกว่า 1 เท่าของอัตราค่าจ้างต่อชั่วโมงในวันทำงาน ส่วนลูกจ้างที่ไม่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด ต้องได้รับไม่น้อยกว่า 2 เท่า (มาตรา 62) การทำงานล่วงเวลาในวันหยุดต้องจ่ายไม่น้อยกว่า 3 เท่า (มาตรา 63) และหากนายจ้างจัดวันหยุดให้ไม่ครบตามกฎหมาย ต้องจ่ายค่าทำงานในวันหยุดและค่าล่วงเวลาในวันหยุดตามอัตราเดียวกันนี้ (มาตรา 64)

คู่มือที่เกี่ยวข้อง

• เลิกจ้างในไทยต้องจ่ายค่าชดเชยเท่าไร? (พร้อมตารางอัตราตามอายุงาน)
• ค่าจ้างขั้นต่ำ เวลาทำงาน และค่าล่วงเวลา ตามกฎหมายแรงงานไทย
• ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ทะเบียนลูกจ้าง และเอกสารจ่ายค่าจ้าง: หน้าที่นายจ้างเมื่อมีลูกจ้างครบ 10 คน